РАГОН ДИГОРОН ЦАРДИ ӔГЪДӔУТТӔ
Фиддӕлти дзурдӕй ка байзадӕй, еци гъуддаг хуарз ӕй ӕма кӕнуйнаг ӕй, иннӕ ба лӕгъуз ӕй ӕма нӕ гъӕуй, зӕгъгӕ, уотемӕй адӕм хуарзи туххӕй кӕнгӕ ке ‘рцудӕнцæ, лӕгъузи туххӕй ба уадзгӕ ке никкодтонцӕ, етӕ, еци минеугутӕ хуннунцӕ ӕгъдӕуттӕ. Лӕг ӕ уоди хъаурӕй ке равдеса, е ба дин минеуӕг.
АРДХУӔРУНИ ӔГЪДАУ
1. Лӕгбӕл (адӕймагбӕл) ести даутӕ ку уа, кенӕ ба гурусхӕ, уӕд гурусхаг адӕймаг ӕхе исраст кӕнӕд ардӕй.
2. Адӕймагбӕл даутӕ фӕууй лӕги марди туххӕй, давди ӕма зийнади (хъахбайдзийнади, хӕтуни) туххӕй, зӕнхи кайдти туххӕй, ӕхцай фӕдбӕл ести дзурдтӕбӕл исидӕуни туххӕй, лӕгти дзурдгонд, кенӕ ба ӕнгъуд басайуни, кенӕ ба - куст не сӕнхӕст кӕнуни туххӕй.
3. Еци ‘здӕхтӕй лӕг естӕмӕй зулун бунати ку уа, уӕд ӕй ӕмбӕлуй ӕгъдаумӕ ӕркӕнун.
4. Дауӕ кӕбӕл уа, еци адӕймаг ӕгъдау бакӕнӕд, ӕхе исраст кӕнӕд раст адӕми рази, фасти адӕм ин куд истӕрхон кӕнонцӕ, уомӕ гӕсгӕ.
5. Алли гъудтаг дӕр гъӕуама ӕрцӕуа тӕрхонмӕ, дууӕ дӕуогъи сӕхуӕдтӕ ӕмзундӕй и гъудтагбӕл арази ку нӕ уонцӕ, уӕд.
6. Дӕуогъ ӕй даугӕнӕг дӕр ӕма гурусхӕ, дауӕ кӕбӕл уа, е дӕр.
7. Дуу дӕуогъей ӕхсӕн ести дзурдтаг ку уа, ӕ рӕстдзийнадӕ исбӕрӕг кӕнун, равзарун кӕмӕн гъӕуа, ӕркӕсуйнаг гъудтаг ка уа, е ба ӕй гурусхаг (гъудтаг), кенӕ ба дайуаг гъудтаг.
8. Дайуаг ӕма гурусхаг гъудтагмӕ ӕркӕсӕнтӕ раст адӕм, фасти лӕгтӕ.
Ӕркӕсуйнаг:
а) фӕууй уӕхӕн гъудтӕгтӕ ӕма хаттӕй-хатт даугӕнӕгӕн, ӕ цъух ӕ тӕрхон, уотемӕй фасти адӕми рази дауӕ кӕбӕл фӕууй, е ӕхе исраст кӕнуй, ӕгъдау бакӕнуй е 'мдӕуогъи дзурдтӕй.
б) гъастгӕнӕг бафӕразуй зӕгъун, - аци раст адӕми рази мин аци дзурдтӕ зӕгъӕ ӕма мӕ гъаст 'ма дауӕ фӕстӕмӕ есун.
9. Гурусхаг дӕуогъ гъастгӕнӕги дзурдтӕ ку бафӕраза зӕгъун, уӕд тӕрхони лӕгтӕ (фасти адӕм) и гъудтаг уобӕл ниллух кӕнӕнтӕ ӕма 'й уотемӕй рауадзӕнтӕ.
10. Фасти адæмæй сæ еу ӕй астӕуккаг лӕг, иннетӕ ба тӕрхони лӕгтӕ.
11. Астӕуккаг лӕги, фасти адӕм дзиллӕй ӕвзурст ку уонцӕ, уӕд се ‘хсӕн сӕхуӕдтӕ исбӕрӕг кӕнӕнтӕ.
Ӕркӕсуйнаг: и дауӕ ӕргом ку уа, марӕг бӕрӕг ку уа тоги гъудтаги ӕма тӕрхони лӕгтӕ дууӕ дӕуогъей ӕмбесӕй (ӕмхузӕн) ку равзаронцӕ, уӕд астӕуккаг лӕг ӕмбӕлуй зиангини фарсӕй.
12. Гъудтагмӕ ӕркӕсуни разӕй астӕуккаг лӕгтӕрхони адӕмӕн балӕдӕрун кӕнӕд, хӕстӕг, лимӕни, кӕрдзини фарс куд нӕ радзоронцӕ, уой.
13. Тӕрхони адӕм дзорӕнтӕ рӕстдзийнадӕбӕл.
14. Гъудтаг ралух кӕнун тӕрхони лӕгти ӕгъдау ӕй.
15. Астӕуккаг лӕг айдагъ игъосӕг ӕй.
16. Тӕрхони лӕгтӕ гъудтагмӕ еу цӕстӕй ку на ӕркӕсонцӕ ӕма гъудтаг гъӕлӕсмӕ ку ӕрцӕуа, уӕд, ци 'рдӕмӕ фулдӕр аразигӕнгутӕ разинна, гъудтаг ецирдӕмӕ лух кӕнуй.
17. Тӕрхони лӕгтӕ раст дууӕ ӕмбеси ку фӕууонцӕ, уӕд астӕуккаг лӕг ци ‘рдæмæ зæгъа, гъудтаг ецирдӕмӕ ралух уӕд.
18. Гъудтагмӕ ӕркӕсуни разӕй дууӕ дӕуогъи сӕ гъаст ӕрхӕссӕнтӕ тӕрхони лӕгтӕн (ба син лӕдӕрун кӕнӕнтӕ гъудтаги сӕр).
19. Гъастгӕнӕг фиццагдӕр ӕ дауӕ радзорӕд тӕрхони лӕгтӕн.
20. Гъудтаг дзӕбӕх ку нӕ исбӕрӕг уа дууӕ дӕуогъей дзубандийӕй ӕма ма ӕвдесӕнтӕ ку амононцӕ, уӕд тӕрхони лӕгтӕ бафӕрсӕнтӕ и ӕвдесӕнти ардӕй.
21. Зонгӕ гъудтагбӕл ӕвдесӕн фӕрсун нӕ гъӕуй.
22. Гъудтаг исбӕрӕг ӕй, зӕгъгӕ, уӕд тӕрхони лӕгтӕ гъудтагмӕ ӕркасӕнтӕ.
23. Тӕрхони лӕгтӕ гъудтаг бӕлвурдӕй базонӕнтӕ.
24. Гъудтаг син ку сбӕрӕг уа, уӕдта гъудтаг ралух кӕнӕнтӕ.
25. Гъудтагӕн дууӕ кӕрони ес: раст ӕма хӕран.
26. Дауӕ кабӕл ес, е раст ку уа, уӕд ӕй тӕрхони лӕгтӕ исраст кӕнӕнтӕ; хӕран ку уа, уӕдтай бахӕран кӕнӕнтӕ.
27. Ӕргон раст ӕма хӕран ку не сбӕрӕг кӕнонцӕ тӕрхони лӕгтӕ, и гъудтаги ба ести гурусхагӕй ку балӕдӕронцӕ, уӕд и гъудтаг исбӕрӕг кӕнунмӕ исаразӕнтӕ ард.
28. Ард исаразӕнтӕ тӕрхони лӕгтӕ, дауӕ кӕбӕл ес, уомӕн ардамонгути хæццæ.
29. Ардамонӕгӕн ӕнгъезуй байамонун лӕгӕн е 'нсувӕри, ӕ мадирвади, ӕ фидирвади ӕма иннӕ уӕхӕн хъӕбӕр хӕстӕги.
30. Тӕрхони лӕгтӕ сӕ тӕрхони исбӕрӕг кӕнӕнтӕ, - кӕци дзурдтӕй ард бахуӕра, кӕци дзиуари басоми кӕна, уой.
31. Гурусхаг лӕг еци ӕгъдау ку бафӕраза, ӕнгъуди бонмӕ ку исӕнхӕст кӕна, уӕд растбӕл нимад ӕй, кенӕ ба - хӕранбӕл.
32. Адӕймаг, хӕран уогӕй, ард ку бахуӕра, уой фӕсте ба ку бахӕран уа еци гъудтаги, уӕд ин адӕми ‘хсӕн дзурди барӕ нӕбал ес, мӕнгард ӕй.
См.: Гарданти Михали къохфинстæй ист. «Гарданти Михал. Уадзимистæ» Дзæуæгигъæу, Ир, 2007.
