ÆЛДИЙ ТЪÆППИ ТАУÆРÆХЪ
Орæзмæгæн Æхсийнæ, Сатана, е 'нсувæр-хуæрæ адтæй. Æлди ба æ
уосæ адтæй. Орæзмæг афæй балци рандæ 'й. Афæй ку 'рхъæрттæй,
уæдта æрфæдзахста Æлдимæ:
- Æнахур иуазгутæ фæххонун æма ести ниуæзтæ исцæттæ кæнæ!
Сагъæс кодта Æлди æма ин уæдта Æхсийнæ загъта:
- Мадта ме 'рвадæ дæр æй æма дин ку искæнон, уæд ди ци ракорон, уой мин!
Е дæр расоми кодта, цидæр корай, ра дин æй дæтдзæнæн, зæгъгæ.
- Мадта, - зæгъгæ, загъта, - фиццаг æхсæвæ, куддæр
æрхъæртонцæ, уотæ мин дæ хъæппæлтæ раттæ æма дæ хузи сæ рази
зелæн кæндзæнæн, уæдта æхсæвæ, ме 'рвадæ кæд æй, уæддæр имæ
бацæудзæнæн, æма æ хæццæ фæууодзæнæн, уæдта цæретæ уой фæсте ба.
Æ сæр ибæл ниццагъта, фал ин уæддæр барæ равардта.
Æхсийнæмæ зад нимæхст адтæй. Цъеу хумæллæгбæл бабадтæй æма 'й
рахуардта, æма рарасуг æй. А бæздзæнæй, зæгъгæ, æма си бæгæни
искодта Сатана.
Æрхъæрттæнцæ æма ин Æлди æ хъæппæлтæ равардта, æма Æхсийнæ
зелæн кодта, Æлди ба æхе бафæсвæд кодта. Баздахтæй Æхсийнæ 'ма
син хуæрун, ниуазун кæнун байдæдта, æма сæ фæррасуг кодта.
Иуазгутæ ку ниххустæнцæ, уæд Æхсийнæ уатмæ бацудæй æма и расуг
лæги хæццæ ниххустæй, æма лæг æма уосæ иссæнцæ. Уат к’ адтæй,
уой царæбæл Æхсийнæ мæйæ 'ма стъалути хузæ искодта.
- Не 'фсийнæ, æнгъæлдæн, исбон æй, фестæн, - зæгъгæ, дзоруй
Орæзмæг.
- Уæлæ ма стъалутæ зиннунцæ, - зæгъгæ, æма бабæй ниххустæнцæ.
Нур фæббон æй æма иуазгутæ дæр фестадæнцæ, 'ма рацо-бацо
кодтонцæ. Æлди æрбауаидæ 'ма фæстæмæ фæууаидæ, æма хурхи хъалац
раниуазидæ æ фур мæстæй. Уотемæй, цалдæн æ хурфи хурхæ цудæй,
уалдæнмæ ниуазта, уæдта фæтътъæпп æй æ фур мæстæй.
Æхсийнæ дæр уой ку базудта, уæдта мæйæ æма стъалутæ дæр
фехалдта æма загъта:
- Нур ба, кæд де 'нсувæр-хуæрæ дæн, уæддæр дин бийнонтæ
исдæн.
- Хуцау дин ма бакомæд, - загъта Орæзмæг.
Уæдта рацудæй Орæзмæг æма загъта е 'уазгутæн:
- Ниммин хатир кæнетæ, æгæр берæ фæххустæн.
Уæдæй фæстæмæ Æхсийнæ æма Орæзмæг лæг æма уосæ иссæнцæ.
ЦИГСÆИ-И архив, ф. 351, 145 п. 229-230 ф. Радзурдта æй Хъæлицти Уомар, ни ' й финста Дзагурти Губади. Зæдæлескæ. 28.06.1910.
Нартæ. Дзæуæгигъæ, 2005.Киунугæ исаразтонцæ Скъодтати Эльбрус æма Къибирти Амурхан.
