Кокити Геуӕрги
ДЗИВГЪИСИ ЛÆГÆТ
Курттати коми унгӕги медӕгӕй, Фиййагдони галеу фарсӕй, дууӕ бӕрзонд хонхей буни Ахсеуӕн ӕма Уӕлгъӕу - хъӕбӕр рагӕй ардӕмӕ цӕруй Дзивгъиси гъӕу. Берӕ ес Дзивгъиси гӕуи рагон ӕнахур миутӕ: Цӕгатдонгурони федӕрттӕ, рагон дзиуарӕ, рагон обӕйттӕ, Дзивгъиси федӕрттӕ ӕма ӕндӕр берӕ уӕхӕнттӕ. Еугурӕй дӕр етӕ ӕнцӕ хъӕбӕр дессаг, хъӕбӕрдӕр ба - Дзивгъиси федӕрттӕ. Дзивгъиси Федӕрттӕ гъӕуи сӕри, Уӕлгъӕуи хонхи фарсбӕл, ӕнцӕ зӕрбатути астъӕнтти хузӕн бӕрзонди. Сӕ ниллӕгдӕр ка 'й, уомæ дæр æй хъӕбӕр зин исхезӕн: зӕнхӕй имӕ уодзӕнӕй дӕс метри бӕрцӕ, иннетӕмӕ ба ӕгириддӕр нӕййес исхезӕни амал. Федӕрттӕ даст ӕнцӕ хъӕбӕр ӕставд дортӕй лӕхудзи хӕццӕ.
Аллах-биллахӕй исхизтӕн бӕндӕнин асийнӕбӕл аци ӕнахур федӕрттӕй сӕ тӕгкӕ ниллӕгдӕр ӕма устурдӕрмӕ. Медӕгӕй хъӕбӕр талингӕ 'й, фал дордастӕн ӕ сӕр ӕркалдӕй ӕма уордигӕй медӕгмӕ кӕлуй рохс. Мӕсуг, бӕрӕг æй, æхе гъӕди не 'ркалдӕй: тауӕрӕхъӕй уотӕ байзадӕй, ӕма, дан, рагон дзамани Курттати коммӕ бампурста Персий паддзах Сах ӕма 'й, зӕгъуй, гъеуӕд е Цуди бӕрзондӕй ӕ дзармадзантӕй фехалдта.
Мӕсугдасти хурфӕмӕ ку бацудтӕн, уӕд уоми райгон ӕй устур арф лӕгӕт, уоми уӕддӕр бацӕудзӕнӕй еу сӕдӕ лӕги. Ӕ фӕрстӕ, уӕдта лӕгӕтӕн ӕ тугур ӕнцӕ ӕргъӕ сикъитӕй лигъз исарст ӕма хъӕбӕр ӕскъордзуд: ес си тъӕригъоси бунӕттӕ дӕр. Бацудтӕн лӕгӕти хурфи еу 25 метри ӕрфӕн, мӕхе ниггубургӕнгӕй, фал уомӕй арфдӕр ба мӕ бон не 'ссӕй талинги ӕнӕ цирагъ ӕма ӕнӕ циргъагӕй... Еу финддӕс ампъези ку бацудтӕн лӕгӕти, уӕд бацӕуӕн фӕуунгӕгдӕр ӕй, унгӕгӕй ку бахизтӕн, уӕдта бацӕуӕн фӕуурухдӕр ӕй ӕма фӕссагелӕ 'й: еу сагелӕ раздахтӕй галеуӕрдӕмӕ ӕма хӕрдмӕ, иннӕ ба ӕррӕстӕ ӕма бунмӕ. Дзивгъиси зӕрӕндтӕй мин еу къуар лӕги уотӕ ӕртауӕрӕхъ кодта, ӕма, дан, аци лӕгӕт рахезуй сауӕнгӕ Уӕллаг-Ири коммӕ Хъӕреуи хонхи бунти: раги, зӕгъуй, лӕгӕти рауагътонцӕ еу тикис ӕма, Уӕллаг-Ири комӕй рахизтӕй. Æнӕ исбӕлвурд гӕнгӕй, зин баууӕндӕн ӕй аци хабарбӕл, фал ӕз уотӕ ӕнгъӕлун, ӕма галеуӕрдӕмӕ ци над раздӕхуй, е цума иннӕ федӕрттӕмӕ цӕуй, уотӕ: еци надӕй ӕндӕр иннӕ федӕрттӕмӕ ӕндӕр над некӕцӕй ес; фал, ку зӕгъун, уой дӕр исбӕлвурд кӕнун гъӕуй. Медӕгӕй хурдаст ӕй хатӕнтӕгӕндтитӕ; еу хатӕнӕй иннӕ хатӕнмӕ цуппартегъон мин-минги къӕрӕзгитӕ: ӕвӕдзи, кӕрӕдземӕ тохӕнгӕрзтӕ бадӕттунмӕ. Дасти хурфӕй ӕндӕмӕ алли хатӕнӕй дӕр фатуадзӕнтӕ.
Еунӕг лӕги, кенӕ еунӕг муггаги конд ке нӕ ӕнцӕ аци федӕрттӕ, е бӕлвурд ӕй. Ӕвӕдзи, аци федӕрттӕ адтӕнцӕ ӕгас гъӕуи конд, ӕма, цид, ӕцӕгӕлон ӕзнаг ку бампурсидӕ коми, уӕдта ӕгас гъæуæй тохунгъон ка уидӕ, етӕ бацӕуиуонцӕ аци лӕгӕтмӕ ӕма уордигӕй тухтонцӕ. Ӕзнаг ку басастайдӕ, лӕгӕтӕн ӕ бацӕуӕни ци федӕрттӕ ес, уони уӕдта, ӕвӕдзи, сӕхе райсиуонцӕ бӕрзонд федӕрттӕмӕ лӕгӕти хурфи сагелӕ нӕдтӕбӕл. Фал аци арф лӕгӕт адӕми конд ке нӕ 'й, гъе ба ӕй бӕлвурд: ирон адæм æй еци гъæдæй æрæййафтонцӕ, ӕвӕдзи.
Сахи паддзах, зӕгъуй, ку бампурста Курттати коммӕ, уӕд Дзивгъиси гъӕу бацудӕнцӕ аци лӕгӕти, ӕма 'йбӕл еци федӕрттæй тохунтӕ исамадтонцӕ. Сахи паддзах (Шах Аббас? Г.К.) ӕ дзармадзантӕ ӕривардта Дзивгъиси бакомкоммӕ Цуди бӕрзондбӕл ӕма сӕбӕл уордигӕй райдӕдта тохун. Дзармадзани фӕттӕй фехалдӕй еуӕй-еу рауӕнти Дзивгъиси федӕртти. Сахи паддзах ӕрбарвиста е 'фсӕдтӕ Уӕлгъӕумӕ ӕма уордигӕй урдугмӕ лӕгӕти бунмӕ калун райдӕдтонцӕ пихситӕ уӕдта сӕбӕл зинг бафтудтонцӕ. Ирон адӕм, зӕгъуй, балӕстӕнцӕ лӕгӕти арф ӕма син арт ци рахилӕ кодтайдӕ! Уотемӕй ирон адӕм, зӕгъуй, сӕхе уӕддӕр нӕ равардтонцӕ ӕзнагӕн, ӕма Сахи паддзах нецӕй хӕццӕ раздахтӕй фӕстӕмӕ.
Феппайуйнаг.
Аци ӕрмӕг рацудӕй 1928 анзи мартъий мӕйи 22-аг бони газет «Рӕстдзинад»-и 20-аг номери. Адтӕй латинаг шрифтбӕл мухургонд. Гъӕутӕ, дӕнттӕ ӕма иннӕ уӕхӕн бунӕтти нӕмттӕ финст æнцæ, Кокити Геуӕрги сӕ куд финста, уотӕ.
