Темирати Заурбег
ХУЦАУИ КУВД
Йа, дуйней радтӕг, дуйней дарӕг, не скӕнӕг ӕма 'сфӕлдесӕг, 'стур кадгин еунӕг Хуцау, табу дӕхецӕн. Ковӕн дӕмӕ, корӕн ди, нӕ кувд дӕмӕ хуарзӕй фегъусӕд, не 'ртӕ къерей, нæ бӕгӕний къос, нӕ нивонд нин адгинӕй, нӕ кувд ба нин барст ӕма ӕхцӕуӕнӕй райсӕ. Нивӕ, амонд, рӕсугъд, ӕвӕсмон цард, ӕнӕнез, ӕнӕфидбилизӕй рӕвдуд, нӕ царди доги лӕгӕн хуарз фарнӕй ци равардтай, гъеууомӕй аци ковӕг адӕм, уонӕн сӕ бийнонтӕ, сӕ уарзон адӕм, не 'гас Дигорӕ (Иристон) устур хайгин ӕма хаиргин куд уонцӕ, гъеци фарнӕ ӕма амонд балӕвар кӕнӕ. Сугъдӕг Изӕдтӕ 'ма Идаугутӕ, Мӕлектӕ, Сугъзӕрийнӕбазургин Уасгерги, нӕ Уӕларвон Хуӕрӕ Гурмехан, не Зӕппадзи Рохси Дзиуарӕ, Мукалгабуртӕ, Фонси Фӕлвӕра, Хуари Уацелла, Рохс Ковӕндӕнттӕ, Бунати Барӕгон (Бундор), табу уӕ хуарзӕнхӕй, ковӕн уӕмӕ, корӕн уи, Хуцауи размӕ уӕмӕ ци хъаурӕ ӕма ци барӕ лӕвӕрд е, уомӕй дӕр. Хуцауæй дӕр, Изӕдтӕй дӕр, Идаугутӕй, Мӕлектӕй дӕр ракоретӕ 'ма син не 'ртӕ къерей, нӕ бӕгӕний къос адгинӕй, нӕ кувд барст ӕма ӕхцӕуӕнӕй райсун кӕнтӕ.
Хуцау, боз, де'стур лӕварӕй, абони дӕмӕ дӕ ковӕнбони кадӕ 'ма радӕй ковӕн, иннанз аци афони ба нӕ аци ковӕн бон, ӕдас доги, гъӕздугдӕр дзамани, ӕнӕнез, ӕнӕфидбилизӕй, рӕсугъд, игъӕлдзӕг хабӕртти хӕццӕ куд ӕрӕййафа 'ма дӕмӕ никкидӕр зӕрдӕрохсдӕрӕй куд исковӕн, гъеци стур хуарздзий – надӕ нин дӕхуӕдӕг балӕвар кӕнӕ.
Сафа, уӕла Сафа, ду Хуцаумӕ цӕуӕг дӕ, нӕ кувд нин дӕ хӕццӕ фӕххӕссӕ. Хуарздзийнадӕй си махӕй ка феронх ӕй, гъеууой ба бафтауӕ ӕма'й барст ӕма ӕхцӕуӕнӕй райсун кӕнӕ.
Ци ковӕг адӕм дӕбӕл ӕрбамбурд ӕнцӕ, етӕ ба кӕрӕдзей берӕ уарзгӕй, кӕрӕдзебӕл цийнӕгӕнгӕй, гъазгӕ 'ма ходгӕй куд цӕронцӕ, 'стур ба фарни хӕццӕ куд ивулонцӕ, еци фарнӕ ӕма нин амонд балӕвар кӕнӕ. Ковӕг адӕм, Хуцауи кувди арфи фарнӕй хайгин ӕма хаиргин уотӕ!
УАСГЕРГИЙ КУВД
Нӕ алли гъуддӕгтӕ нин рӕстмӕ ка аразуй, фӕллад бӕлццон бунатбӕл ка 'мбӕлун кӕнуй, нӕ фиддӕлти зӕлдагӕбазур, циллӕбецъо, бӕрзондибадӕг сугъзӕрийнӕбазургин Уасгерги, табу дӕхецӕн. Уорс хонх дӕ бадӕн, будур дӕ фӕлгӕссӕн; хонхӕй, будурӕй дӕмӕ нӕ Дигори кадӕр ковуй, - де'уазӕг сӕ бакӕнӕ. Кадӕр си кумӕдӕр ку цӕуа, фӕндараст куд уа, ӕ гъуддӕгтӕ дзӕбӕхӕй бакӕнгӕй, идзагармӕй, ӕнӕнез, ӕнӕфидбилизӕй, ӕнӕмаст, сӕрӕгасӕй ӕ хӕдзарӕбӕл куд исӕмбӕла. Е хӕдзари бийнонтæ хуарз хабӕртти хӕццӕ куд баййафа, бӕлццонæй дӕр, бунатонӕй дӕр кӕрӕдзей зӕрдӕрохс хабӕрттӕй куд барӕвдауонцӕ. Фидбилизӕй, рунӕй, ӕнадӕ, ӕгадӕ цардӕй багъӕуай кӕнæ; кадгин, адгин, хаир царди фарнӕ ӕма амондӕй ба нӕ хайгин ӕма хаиргин искӕнӕ.
Нӕ хӕстӕг, нӕ къабазӕ, нӕ уарзон адӕмӕй ка идард бӕстӕбӕл цӕруй, ка идард фӕндӕгти гъуддӕгтӕ кӕнуй, ка паддзахади ихӕс федуй, ка зин боний, ка сӕйгӕ'й, - се'гасей дӕр дӕбӕл фӕдзӕхсӕн. Де'уазӕг сӕ бакӕнӕ, нӕ фидбилиз исӕфт куд уа, нӕ фарнӕ уӕлахез куд уа, бонӕй - бонмӕ хуӕздӕр куд кӕнӕн, анзӕй - анзмӕ фулдӕр куд кӕнӕн, нӕ ирӕзгутӕ стур амонди хӕццӕ куд ирӕзонцӕ, нӕ хестӕртӕ сӕ кӕстӕртӕн кадӕ, ӕгъдау, зунд, рохс цардмӕ фӕндаг амонунмӕ куд бӕззонцӕ. Фидӕй нӕмӕ фурт лӕгдӕр куд кӕна, мадӕй кизгӕ уӕздандӕр куд уа, не'сони бон абони бонӕй фӕрнгундӕр куд уа, гъеууотемӕй нӕмӕ ӕгас ӕрцо, фарни къах нӕмӕ ӕрбайвӕрӕ, Хуцауи фарнӕй нин устур лӕвӕрттӕ ӕрхӕссӕ. Абони дӕ ковӕнбон ӕй, мах дӕ ковӕг адӕм ан, ковӕн дӕмӕ, нӕ кувд дӕмӕ хуарзӕй фегъусӕд, не 'ртӕ къерей, нӕ бӕгӕний къос, нӕ нивонд нин адгинӕй, не кувд нин барст ӕма ӕхцӕуӕнӕй райсӕ. Дзиллити астӕу 'стур фарни хӕццӕ куд ивулӕн, адӕмти хӕццӕ рӕсугъд ӕма ӕвӕсмонӕй нӕ царди доги бӕнттӕ куд ӕрветӕн, адӕмӕн нӕ цард адгин куд уа, адӕм ӕма Хуцауи фарни лӕвӕрттӕй ба хайгин ӕма хаиргин куд уӕн. Табу дӕхецӕн, бӕрзондибадӕг Уасгерги! Тухӕ нӕбӕл цӕуй, - хуӕрзӕнхусгӕнӕг нин фӕууо, Хуцауи размӕ дӕмӕ ци хъаурӕ ӕма барӕ лӕвӕрд е, уомӕй дӕр. Хуцауӕй дӕр, Изӕдтӕй дӕр, Идаугутӕй дӕр, Мӕлектӕй дӕр уӕхӕн нивӕ ракорӕ ӕма нин тухӕгӕнӕг тухӕ куд некӕд иссера, бӕрзӕйсаст ӕма ӕвӕстаг фӕууогӕй, фӕсмойнаг куд уа.
Нӕ минкъий Дигори амонд ба лӕгигъӕдӕ'ма нифсхастӕй, зунд ӕма хъаурӕй, ӕндон ӕма тухгинӕй, адӕмтӕн ба цийнаг ӕма уарзонӕй уӕлахез куд уа. Хуцау, - боз де'стур лӕварӕй, абони негас Дигорӕ дӕр сӕ кадгин ӕма адгин фиддӕлти зӕлдӕбазур, циллӕбецъо, бӕрзонди зӕронд Уасгергимӕ ковунцӕ. Иннанз аци афони ба аци ковӕн бон нӕ ӕдас доги, гъӕздугдӕр дзамани, ӕнӕнез, ӕнӕфидбилизӕй, рӕсугъд, игъӕлдзӕг хабӕртти хӕццӕ куд ӕрӕййафа, 'ма 'ймӕ никкидӕр зӕрдӕрохсдӕрӕй куд исковӕн, гье, еци стур фарнӕ ӕма нин амонд балӕвар кӕнӕ.
Сафа, уӕла Сафа, табу дӕ хуарзӕнхӕй, ду Хуцаумӕ цӕуӕг дæ 'ма нин нӕ кувд дӕ хӕццӕ фӕххӕссӕ, хуарздзийнадӕй си махӕй ка феронх ӕй, - дӕхуӕдӕг ӕй бафтауӕ, барст ӕмай ӕхцӕуӕнӕй райсун кӕнӕ, Хуцауӕй хуарздзийнадӕй ци 'рхӕссай, гъе, уомӕй ба махӕн дӕр бахай кӕнӕ. Ци ковӕг адӕм дӕбӕл ӕрбамбурд ӕнцӕ, етӕ ба кӕрӕдзей берӕ уарзгӕй, кӕрӕдзебӕл цийнӕгӕнгӕй, гъазгӕ - ходгӕй, рӕсугъд ӕма ӕвӕсмонӕй куд цӕронцӕ, 'стур ба фарни хӕццӕ куд ивулонцӕ, гье, еци 'стур фарнӕ ӕма нин амонд балӕвар кӕнӕ. Ковӕг адӕм, Хуцау уин раарфӕ кӕнӕд, уӕ ковӕн бӕнттӕ уӕбӕл дзӕбӕхӕй цӕуӕнтӕ, рӕсугъдӕй сӕ ӕрвететӕ, Хуцауи кувди арфӕй хайгин ӕма хаиргин уотӕ.
Кӕстӕртӕмӕ!
(ахуадгӕй)
Нӕ кӕстӕртӕ, нӕ Дигори кадӕ, нӕ фиддӕлти фарнӕ, нӕ рӕдау хаир фӕлмӕнкъох мадӕ, кадӕ ӕма уӕлахезӕй - уӕ фӕдзӕхст ӕма уе'уазӕг. Лӕгигъӕдӕ'ма нифсхастӕй, кадӕ'ма ӕгъдауӕй уӕ хестӕрти сӕ сӕрбӕрзондӕй куд рӕвдауайтӕ, Хуцау уин гьеци стур хъаурӕ ӕма фарнӕ балӕвар кӕнӕд.
См.: Ираф 1995 №3.
