ДУУÆ КЪУРМАЙ
Йеу къурмамæ адтæй дæс сæгъи æма сæ дзæгъæл рауагъта хезунмæ. Ку æризæрæй, уæдта сæмæ рандæй агорунмæ. Йе они берæ фæййагурдта, фал сæ нæ ирдта. Уæдта йеу хумгæнæг лæгмæ бахъæрттæй æма имæ дзоруй:
– Байрайай, хуарз лæг!
Фал Хуцау ой дæр къурма разиннун кодта æма йимæ дзоруй:
– Аци галтæ дæр, лæхъуæн дæр мæхе æнцæ.
Йе бабæй йимæ дзоруй:
– Абæлти сæгътæ рацæугæ некæми фæууидтай?
Йе ба дзоруй:
– Аци кæндтитæ йегурæй дæр, уæдта ма уæртæ æнæкæндтитæ дæр ʻма уæртæ ой уалæнгæ мæн æнцæ, – зæгъгæ йин æ къохæй рамудта. Йе отæ бангъалдта, ʻма кæд йин æ сæгъти оми фæууидта, æма йин йе кумæти баамудта, ордæмæ уайун байдæдта. Хуцау сæгътæ оми разиннун кодта, æма сæ иссирдта, йеу сæгъæ ба си къулух разиндтæй, отемæй. Къурма цæмæн нæ бацийнæ кодтайдæ æ сæгъти ирдбæл æма разагъта: «Æндзерæггагæн мин йеци лæгæн аци къулух сæгъæн æнæ раттун нæййес». – Æма сæгътæ, хуймон кʼ адтæй, йеци лæгмæ тæрунти фæцæй.
Ку имæ æрбахъæрттæй, уæдта йимæ дзоруй:
– Хуцау дин раарфæ кæнæд, мæнæн мæ сæгътæ ка баамудта; нур ба дин æндзерæггагæн мæнæ аци къулух сæгъæ дæттун, – зæгъгæ, æ къохæй баамудта къулух сæгъæмæ.
Йе дæр йимæ дзоруй:
– Хуцаукуд, æй æз нæ басастон, уæдта дин æй уингæ дæр нæ фæккодтон æма дин къапек дæр нæ бафеддзæнæн.
– Хуцаукуд дин æй æнæ райсун нæййес æндзерæггагæн омæй бабæй кæмæй боз дæ уæд? – зæгъгæ, бабæй йимæ дзоруй, сæгъæ ке адтæй, йеци къурма лæг.
Отемæй æй йе дæтгæ кодта, иннæ ба æй, кæд мин æй федун кæнуй, зæгъгæ, конгæ нæ кодта, æма сæ кæрæдзей нæмун байдæдтонцæ. Уæдта бабæй йимæ, сæгъæ ке адтæй, йе дзоруй:
– Мадта нур а Хуцауи дессаг нæй? Нур дин æз сæгъæ ку дæттун, мæ сæгътæ мин ке баамудтай уой туххæй, уæд æй цæмæннæ йесис?
Иннæ дæр хъогъанцæ фелваста æма сæгъи сунтæн йеу цæф фæккодта:
– Æз дин къапек дæр нæ бафеддзæнæн, ой туххæн æма йин æ къах æз нæ басастон. Нур 6а дæхуæдæг дæр мæ разæй рандæ о, кенæ ба дæуæн дæр мæнæ хъогъанцæй дæ сунтæ нимморæ кæндзæнæн, æма отемæй рандæ одзæнæ уæдта, – æма бабæй кæрæдзебæл ралæудтæнцæ æма, хуарз ку фæннадтонцæ сæ кæрæдзей, уæдта, сæгъæ ке адтæй, йе рацудæй æма йимæ дзоруй:
– Кæд мæ нæнгæ фæккодтай, уæддæр дин æй уадзгæ кæнун æндзерæггагæн.
– Хуцаукуд, берæгътæ дин æй ку бахуæронцæ, уæддæр дин неци бафеддзæнæн, – зæгъгæ-ма йимæ радзурдта йе дæр.
Ни 'й финста Гарданти Константини Соломони, Киристонгъæу. æ радзорæг бæрæг нæ´й.
Библиография:
Дигорские сказания, по записям дигорцев И. Т. Собиева, К. С. Гарданова и С. А. Туккаева с переводом и примечаниями Всев. Миллера. Труды по востоковедению, издаваемые лазаревским институтом Восточных языков, выпуск XI, Москва, 1902, стр. 39–40.
Переиздано во 2-ом томе «Ирон адæмон сфæлдыстад» (Сарæзта йæ Салæгаты Зоя), Дзæуджыхъæу, 2007, Дыккаг баххæстгонд рауагъд, фф. 539–540.
